Joanna Beem, Auteur

Thuis in Westerwolde

Wie is Joanna Beem?

JOANNA BEEM is de schrijversnaam van Annemarie van der Hoeven (1950), geboren in Vlaardingen.

Boeken hebben altijd een grote rol gespeeld in haar leven. Aan het schrijven ervan komt ze pas echt toe als ze zich in 2010 in de provincie Groningen vestigt.

In 2012 en verscheen haar debuutroman: het eerste deel van de trilogie ROZEN VOOR MARIANNE. De boeken zijn verkrijgbaar via de boekhandel en via internet. Van alle delen is een e-book versie beschikbaar. Uitgeverij GLB Deventer geeft de serie uit in de reeks Grote Letter Bibliotheek.





In Als een koning zo rijk maken we kennis met Marianne ten Cate. Na een teleurstellende relatie met Gerard besluit zij een time-out te nemen. In het Groningse Westerwolde kan ze voor een jaar een bungalow huren. Al snel maakt ze kennis met Nora, een predikante, en haar moeder. Zal Marianne hier haar bestemming vinden?

 

 

In het voorbijgaan is het tweede deel. Marianne runt een vakantieboerderij waar kinderen uit probleemgezinnen een aantal dagen van een onbezorgde vakantie kunnen genieten. In de aanloop naar het hoogseizoen maakt een groep hulpver-leners gebruik van de faciliteiten. Oude bekenden treffen elkaar en nieuwe liefdes ontluiken. Marianne zorgt voor de nodige reuring.

 

Bestemming bereikt is het laatste deel van de serie. Marianne beleeft een hectische periode als Thea, haar steun en toeverlaat op Hiddema Erve, gaat trouwen. Waar vindt ze een nieuwe beheerder? En hoe zit het met haar eigen relatie met Arjan Groenewold. Is die aan een nieuwe fase toe of zijn de rozen inmiddels aan het verwelken?

 

 

Ander werk

In het archief zit extra leesvoer: oude tuinberichten, columns en poëzie. Ook is er een fotogalerij met herinneringen aan presentaties en momenten die het vastleggen waard zijn.

In haar Tuinberichten beschrijft ze het dagelijks leven in haar zo geliefde Westerwolde. Iedere maand staat hier het nieuwste bericht.

Zo af en toe kan Joanna Beem het niet laten om te reageren op dingen die gaande zijn in deze wereld. Of om anderen te laten delen in iets wat ze heeft beleefd. Ze doet dat dan in de vorm van een column. Nieuwe columns worden hier gepubliceerd, oude verdwijnen naar het archief. 

Tuinbericht

08 januari 2017 Een nieuw jaar, net een week oud. Sinterklaas zit weer lekker in Spanje, de Kerstman heeft zijn rendieren geparkeerd in Finland en het laatste vuurwerk is afgestoken. Zelfs de drie Koningen zijn, volgens de overlevering, alweer aan de terugreis begonnen. Hier in huis voelt het nog wat kaal nu mijn prachtige kerstboom weer naar de kelder verbannen is. Volgens een populair woonprogramma zou ik nu een kolossale plant naar binnen moeten halen. Om de leegte te vullen. Ga ik dus niet doen. Uit ervaring weet ik dat planten bij mij geen lang leven beschoren zijn. In elk geval niet die exemplaren die zorg nodig hebben.

Zorgen is niet mijn sterkste kant. Ik heb ook nooit een ander huisdier dan een goudvis gehad en als ik er al voornemens op na houd dan is dat om ook in 2017 geen huisdier toe te laten in mijn o zo gekoesterde woonomgeving. Maar deze week kwam ik toch bijna in de verleiding. Ik zat net bij te komen van het kuisen van mijn huis toen er een vreemd geluid tot me doordrong. Was dat gemiauw? Eén blik uit het raam en ik was verkocht: vanuit een prachtig, langharig, roodbeige kleedje stak een lieftallig kopje dat mij met grote ogen schuin aankeek en het poezelige mondje nog maar eens opentrok om een klagelijk gemiauw voort te brengen. Mijn eerste gedachte was: ach wat lief. De tweede: wat geef je zo'n diertje? Zelf ben ik geen liefhebber van melk en los van een paar houdbare cups voor in de koffie van incidentele bezoekers, heb ik zelden melk in huis. Ik bedacht dat het diertje misschien wel een stukje leverworst zou lusten en daar had ik nog een behoorlijk stuk van liggen. Met argusogen volgde het beestje mijn verrichtingen maar toen ik aanstalten maakte om een  schoteltje met het lekkers in haar richting te schuiven nam ze een sprong die haar boven op de houten omheining deed belanden, keerde zich nog even om en verdween toen als een speer naar, zo  hoop ik dan maar, waar ze vandaan kwam. Ik keek enigszins verbouwereerd naar de leverworst en besloot die toen zelf maar op te eten. Nee, voor mij geen huisdieren.

Veel andere voornemens had ik niet voor het komend jaar behalve dan dat de roman die nu al ruim een jaar wacht tot ik eindelijk weer eens aan het werk ga, er in 2017 ook echt moest komen. Om te laten zien dat ik het meen, heb ik op drie januari het manuscript tevoorschijn gehaald en inmiddels is er al bijna een heel hoofdstuk aan het verhaal toegevoegd. Alsof ik niet weggeweest was, zo gemakkelijk kwamen de hoofpersonen zich melden. Een enkeling bleek ineens een verrassende wending aan het verhaal te willen geven, maar al met al lijkt het er toch op dat we met elkaar verder kunnen. Een voordeel is natuurlijk wel dat het winter is en dat de roman al aardig op weg was naar het voorjaar. Het is zo prettig om bezig te zijn met scènes die zich afspelen in een zonovergoten landschap terwijl hier de wereld is bedekt met een laag sneeuw en niet bepaald uitnodigt om de deur uit te gaan. Als ik me nu even niet al teveel laat afleiden door zaken zoals spannende boeken van andere schrijvers, mooie films of spraakmakende exposities in de noordelijke musea, dan komt het vast wel goed. En schrijven over de prachtige tuin van iemand anders is ook een stuk leuker dan bladvegen of sneeuwschuiven in je eigen tuin. Dat is tenminste mijn ervaring, hier in Westerwolde.

 

Tuinbericht

01 december 2016 De Goede Sint staat voor de deur. Zo voelt het tenminste. Nog enkele dagen en dan vieren we massaal zijn verjaardag. Bij het Klooster Ter Apel heeft Sint een eigen kamer. Daar ontvangt hij, als hij niet toevallig onderweg is, kinderen die later graag Zwarte Piet willen worden. Het is een educatieproject en basisscholen in de wijde omgeving maken er maar wat graag gebruik van. Op de Facebook pagina van het Klooster zijn enkele foto's te bewonderen en wie nog meer wil zien kan terecht op de website: http://www.kloosterterapel.nl/ .

Als ik die foto's bekijk schiet ik vol. Heerlijk toch om zó jong en nog zó vol verwachting in het leven te staan. En hoe vreselijk dat er volwassen mensen zijn die kabaal maken over zoiets  ongrijpbaars als de kleur van de helpers van de Sint. Maar blijkbaar is dit toch al langer aan de gang dan ik ooit vermoed heb. Onlangs had ik namelijk, bij toeval, een tijdschrift uit 1967 in handen waar, op de voorpagina, een kindertekening van Sint en Piet stond. Eerst viel het me niet op maar opeens begreep ik waarom dit tijdschrift de aandacht had getrokken van een aardsverzamelaar en de tand des tijds had doorstaan: Piet was wit en Sint was zwart! Zou één van de kabaalmakers van nu die tekening negenenveertig jaar geleden gemaakt hebben?

Zelf maak ik me niet druk over de huidskleur van mensen die ik tegenkom. Net zomin als ik let op haarkleur of kleur van de ogen. Het gaat mij meer om karaktertrekken en of iemand bijvoorbeeld spontaan, verlegen of achterbaks is. Maar soms laat een mens (bewust of onbewust) zien hoe zijn  huidskleur zijn gedrag beïnvloedt. Het gebeurde toen ik vier weken geleden  het voorrecht had me te melden bij de paspoortcontrole op de luchthaven van Johannesburg, Zuid-Afrika. Er waren zes loketten bemand en de passagiers die net uitgespuugd waren door het grote vliegtuig uit Amsterdam werden één voor één uitgenodigd zich aan een loket te melden. Het viel mij op dat er naar het loket rechts van mij geen mensen werden gestuurd. Daar zat een grote, zwaarlijvige man het hele gedoe op zijn gemak aan te kijken. Ik was zo brutaal om niet te wachten op aanwijzingen van de man die ons een loket aanwees en deed een paar passen in de richting van de man die niets te doen had. Prompt werd ik in het engels door hem afgeblaft. Hij en niemand anders besliste wie er aan zijn loket werd geholpen! In een flits zag ik blanke mannen die ooit beslisten over welke slaaf waar aan het werk moest en ik begreep dat deze man op deze plek bezig was om wraak te nemen op de blanken voor wat zijn voorouders was aangedaan.  

Het was het enige incident. Verder heb ik een heerlijke reis gehad. Zuid-Afrika is een prachtig land en ik heb er even aan mogen ruiken. Ja, de tegenstellingen zijn groot maar die hebben niet alleen te maken met huidskleur. Scholing en het hebben van werk spelen net zo'n grote rol. En soms is het moeilijk voor ons westerlingen om te zien dat het meisje dat de drankjes brengt een ander meisje is dan degene die de bestelling kwam opnemen en dat er weer iemand anders is bij wie je moet afrekenen en dat zij ons gebrekkige Engels net zo min snappen als wij dat van hen.

Maar dat is toch ook de charme van kennismaken met een andere cultuur? Als het daar in den vreemde net zo geordend en efficient toegaat als hier dan kun je toch net zo goed thuisblijven? Scheelt voor een aantal mensen een heleboel ergernis.

Enfin, ik ben weer thuis en terwijl ik weg was is bijna alle blad van de bomen gewaaid. Twee groenbakken vol heb ik inmiddels bijeen geveegd en er ligt nog genoeg om er nog een mee te vullen. Maar dat komt nog wel, als het iets minder koud is en als ik dan ook nog tijd heb om te tuinieren, hier in Westerwolde.


 Tuinbericht

31 oktober 2016 - Om mij heen kleurt de wereld oranje. Het is windstil. In het spiegelende water van het kanaal keuren de esdoorns hun herfstkleding. Zo af en toe laten ze een paar bladeren vallen. Lang zal het niet meer duren voordat ze er naakt en stakerig bijstaan.  Ik heb geprobeerd om die kleurenpracht te fotograferen maar iedere keer weer ben ik teleurgesteld in het resultaat. Alsof het rood wegsijpelt op het moment dat ik afdruk. Met verf heb ik meer succes.  Maar ja, om nou alleen maar in herfsttinten te schilderen...

Het is zo jammer dat Vincent van Gogh dit gemist heeft. Hij heeft in 1883 wel wat tijd doorgebracht in Drenthe. Daar kwam hij in eerste instantie terecht in Hoogeveen en raakte gefascineerd door het simpele leven in het veen. In het Drents Museum in Assen valt zijn 'Turfschuit met twee figuren' te bewonderen. Men is daar bezig om te proberen al het Drentse werk van Van Gogh voor een expositie bijeen te brengen. Het kan echter nog jaren duren voordat alles is losgepeuterd, maar dat terzijde. In oktober 1883 trok Vincent verder naar Nieuw-Amsterdam/Veenoord maar veel langer dan een maand hield hij het in deze contreien niet vol. Het was koud en nat, hij werd ziek en voelde zich alleen.  Ergens in die periode 'op een stormachtigen namiddag met regen en sneeuw' liep hij in ruim 6 uur terug naar Hoogeveen waar hij de trein naar Utrecht nam. Vandaar ging hij terug naar Brabant, naar Nuenen, waar zijn ouders toen woonden.

Wat zou er gebeurd zijn als Vincent had geweten dat hij ook naar het noorden had kunnen gaan en daar misschien onderdak had kunnen krijgen in of rond het Klooster van Ter Apel? Zouden we ons dan nu vergapen aan een prachtig schilderij van de 'twaalf apostelen-boom' tegen de achtergrond van een verlaten klooster? 

Sinds ik hier woon ben ik gaan houden van alle seizoenen en van de herfst in het bijzonder. De oogst is binnen, de toeristen zijn terug naar de Randstad en de temperatuur is nog aangenaam genoeg om op de fiets te stappen en even naar het dorp te rijden voor een saucijzenbroodje en een kop koffie. De bakker heeft in de Hoofdstraat een tafeltje buiten staan waar het heel gezellig toeven is en zijn worstenbroodjes zijn overheerlijk. Op de laatste zaterdag van oktober lijkt alle ellende van de wereld daar dan heel ver weg. Nou ben ik nooit zo'n wereldverbeterende activiste geweest hoor. Ik groeide wel op in de zestiger- en werd volwassen in de zeventiger jaren maar in die tijd moest de A20 nog worden doorgetrokken van Rotterdam naar Hoek van Holland en was Vlaardingen in 1973, ondanks 700 jaar Stadsrechten, toch nog behoorlijk dorps. De acties 'Ban de bom' en 'Baas in eigen buik' ken ik alleen van de beelden op televisie en dan waarschijnlijk nog voor het grootste deel uit nostalgische programma's van vele jaren later.

Waar ik dan wel mee bezig was? School, vriendjes, werk en een eigen plekje veroveren in de wereld... Een wereld die ik in de zeventiger jaren een beetje beter leerde kennen doordat ik ging werken bij een reisbureau. Achter de balie weliswaar, maar een (studie)reisje of drie, vier per jaar was toch geen uitzondering. Londen en Parijs werden al snel gevolgd door Barcelona, Palma de Mallorca en Las Palmas en vanaf 1974 ging ik zelfs intercontinentaal: eerst rond de wereld met stopovers in Canada, Amerika, Australië, Thailand en India en daarna nog Gambia en Egypte. Ach, en dan vergeet ik die 10 dagen Groenland bijna. Ervaringen die ik voor geen goud had willen missen en die mijn kijk op het wereldgebeuren voor altijd hebben veranderd. Ervaringen ook die er misschien wel aan bijdragen dat ik nu zo tevreden ben met mijn huis en tuin in het mooie, rustige Westerwolde.

  

 

Tuinbericht   

05 september 2016 - In het Engels heet het 'back to normal'. Een fatsoenlijke Nederlandse vertaling kan ik niet direct ophoesten maar 'eindelijk weer eens een normale dag' komt er aardig dichtbij. Mijn moeder verlangt  al een leven lang naar een normale dag. Ze is nu 90 jaar en ik betwijfel of ze zo'n dag in dit leven nog gaat vinden. Ik haat normale dagen. Ze zijn saai en duren vaak eindeloos. Nee, geef mij maar wat reuring. Geen narigheid maar iets dat de dag kleurt. Dat kan een prachtig boek zijn, een muisje dat geen afscheid wil nemen van de appel op het tuinpad, maar ook een evenement dat mensen, meestal vrijwillig, organiseren om zichzelf bezig te houden en anderen te vermaken. En van dat soort evenementen hebben we er hier in Westerwolde veel. Heel veel. De kunst is niet om ze te vinden maar vooral om keuzes te maken. Het seizoen loopt ongeveer van Pinksteren tot Prinsjesdag.

De grote evenementen, zoals Westerwolde Rijgt, Open Atelierdagen en Middeleeuws Ter Apel, bijten elkaar niet. Maar de (her)opening van het openluchtzwembad in ons dorp viel samen met de feestelijke afsluiting van het repetitieseizoen van ons koor en ook met de jaarlijkse kunstenaarsmarkt in Sellingen die zo leuk is dat je hem eigenlijk niet mag missen. De jaarmarkt in het naburige De Maten viel gelukkig op een droge dag waarop ik geen andere afspraken had en was dus een mooie gelegenheid om een eindje te fietsen. Daar is het deze zomer verder nauwelijks van gekomen. Het weer zat tegen en ik had het ook gewoon druk. Een keer op en neer naar Eindhoven voor een verjaardag, een weekend naar Vlaardingen en ook had ik beloofd mee te zingen in een koortje tijdens vijf voorstellingen van En Het Gas Nam, een toneelstuk in het openluchttheater van Sellingen. Dat was echt geweldig leuk om te doen maar de previews werden gehouden op de zondag van het Open Atelierweekend. Veel ateliers heb ik daardoor dit jaar niet kunnen bezoeken. De viering van de verjaardag van een vriendin werd gelukkig gecombineerd met een bezoekje aan een aantal tuinen tijdens Westerwolde Rijgt en het inlossen van de belofte om met een andere vriendin een dagje op stap te gaan was een mooie gelegenheid om de expositie van Maya Wildevuur in Bellingwolde te zien. Met mijn zwager en  schoonzus bezocht ik op de valreep nog de prachtige expositie over de Maya's in Assen en zo kwam ik qua cultuurbeleving dus toch nog volop aan mijn trekken.

Ja, terugkijkend moet ik constateren dat het een geweldige zomer was waarin er nauwelijks tijd was voor verveling. In de achtertuin is zelfs een begin gemaakt met de opbouw van een rotstuin. Iets dat al op de verlanglijst staat sinds de dag dat ik de sleutel van dit huis kreeg, nu vier jaar geleden. Op dit moment is het wachten op keien. Die zouden uit de grond moeten komen tijdens het rooien van de aardappels. En daar is het nu het seizoen voor. Scheelt enorm in de kosten. Inmiddels hebben zich ook twee vlinderstruiken genesteld in mijn voortuin. Het duurde even voordat de bloemen zich lieten zien en ik was al bang dat ze niet zouden aanslaan maar toen de meeste struiken in de omgeving uitgebloeid waren kwamen bij mij de eerste bloemen tevoorschijn. Blijkt dat ik een witte uitvoering heb geplant en die komt wat later in bloei. Geluk, want nu komen al die mooie vlinders hier dus nog even een afzakkertje halen.

Het evenementenseizoen werd afgelopen weekend afgesloten met een hoop geschiet rondom het Klooster in Ter Apel. Steeds meer re-enactors strijken hier het eerste weekend van september neer om de Middeleeuwen gestalte te geven. Dit keer met als thema De Jacht. Edelen te paard werden begeleid door personeel dat zich met een hert of wild zwijn als doelwit opstelde of, tot groot plezier van het publiek, met een konijn achter zich aan over het veld rende als prooi voor de enthousiaste jachthonden die met het gezelschap meereisden. Heel vervreemdend  maar wel leuk om er een dagje mee te lopen. En nu dus terug naar normaal met hopelijk een prachtige nazomer om nog wat te tuinieren hier in Westerwolde.